Skapandi skóli

Hljóðhönnun

Stafræn hljóðhönnun snýst um að skilgreina, útvega, eiga við og búa til hljóð, oft

til nota í hljóðvarpi eða tónlistarflutningi en líka samsettu efni, kvikmyndum,

hvers konar hreyfimyndum, rafbókum, skjákynningum, veflausnum, tölvuleikj-

um, margmiðlunarefni, alls konar hugbúnaði, jafnvel vélbúnaði og notendaskil-

um. Hljóð eru áhrifarík í allri miðlun og oft vanmetinn þáttur í umhverfi okk-

ar. Þegar fjallað er um hönnun margmiðlunarefnis er hljóðþættinum stundum

líkt við olnbogabarn í stórum hópi systkina, hann er ákaflega mikilvægur en

fellur oft í skuggann af uppsetningu og grafík, myndefni, hreyfingum og texta.

Hljóð vekja viðbrögð og tilfinningar, sækja að okkur úr öllum áttum, gera okk-

ur angurvær, fylla okkur fjöri, smjúga í gegnum veggi og vekja börn af værum

blundi í móðurkviði!

Upptökur og hljóðvinnsla

Í skólastarfi má hafa margvíslegt gagn af hljóðupptökum og nú er auðveldara en

áður að koma þeim við. Gott er að eiga í hverjum skóla vandaða hljóðnema og

upptökutæki en með snjallsíma eða spjaldtölvu við höndina er hægur vandi að

grípa til hljóðupptöku hvenær sem þurfa þykir. Með einföldum hugbúnaði má

svo klippa til hljóðbúta og setja saman, deyfa og styrkja, snúa við og bjaga, allt

eftir þörfum. Hægt er vinna með hljóð á mörgum rásum ef þörf krefur og búa til

tóna og hljóð frá grunni. Þá má nefna vefsetur sem bjóða upp á hljóð úr mörgum

áttum til margvíslegra nota. Um þetta má lesa nánar á fylgivef bókarinnar.

Miðlun og hljóð

Hljóð gegna mikilvægu hlutverki í kvikmyndum og með því að glíma við hljóð-

setningu má fá dýrmæta innsýn í eðlisþætti og eiginleika myndmiðla. Hljóð geta

brúað klippingu á milli myndskeiða, ljáð myndefni nýja merkingu, skapað eftir-

væntingu, kveikt hugrenningar og vakið með áhorfendum hrollkaldan ótta.

Nota má hljóðupptökur til að miðla texta og hann má styðja viðeigandi hljóð-

um. Tónlist getur borið upp myndasýningar og þannig mætti lengi telja. Í öðrum

tilvikum getur verið fullt tilefni til að vinna með hljóðupptökur og hljóðefni án

þess að aðrir þættir miðlunar komi þar við sögu.