Skapandi skóli

Söguaðferðin

Söguaðferðin (e.

storyline

), stundum kölluð skoska aðferðin, er heildstæð þema-

kennsluaðferð sem þróuð var af kennurunum Steve Bell, Sallie Harkness og Fred

Rendell ásamt mörgu fleira skólafólki í Skotlandi og tengist kennaramenntun við

Jordanhill í Glasgow. Þetta þróunarstarf á sér langa sögu og má rekja allt aftur á

miðjan sjöunda áratug liðinnar aldar. Íslendingar komu snemma til skjalanna og

hafa tekið þátt í alþjóðlegri samvinnu um söguaðferðina frá því að það hófst en

formlegt alþjóðastarf um aðferðina tók að mótast á níunda áratug síðustu aldar.

Skipulag söguramma

Í stuttu máli gengur söguaðferðin út á að fjalla um valda efnisþætti með opnum

spurningum þar sem nemendur leita svara og setja þau í samhengi með því að

móta um efnið sögu. Unnið er eftir ákveðnu skipulagi sem sett er upp í svo-

kallaða ramma. Fleiri dæmi um söguramma má finna á vef bókarinnar. Efni

sögurammanna er í meginatriðum eftirfarandi og er hver vinnulota byggð á

sams konar skipulagi:

Vinnubrögðin eiga að vera fjölbreytt og skapandi en auk upplýsingaleitar í bóka-

kosti, af neti eða annars staðar eru, nemendur hvattir til að nýta fyrirliggjandi

reynslu og þekkingu, ímyndunarafl og sköpunarkraft. Öll þekkingaratriði eru

færð í búning sögunnar og oft unnið með alla þætti á myndrænan hátt. Einnig er

1. Söguefni

Hvaða umhverfi á að vera um söguna (til dæmis

bæjarsamfélag, íbúðablokk, vinnustaður eða land-

svæði) og um hvaða meginefni á hún að snúast

(til dæmis líf í sveit, þjóðgarða, heilsugæslu,

landnám, geimferðir um sólkerfið, klausturlíf eða

galdraofsóknir).

2. Lykilspurningar

Spurningar sem laða fram svör frá nemendum og

mynda þannig efnivið í söguna sem unnið er með.

3. Vinna nemenda

Umræður, þankahríð, öflun upplýsinga, textagerð,

föndur við gerð persóna, hluti og sviðsmyndir, leik-

lestur, upptökur og þar fram eftir götum.

4. Vinnufyrirkomulag

Hópvinna, paravinna, einstaklingsvinna, all-

ur bekkurinn hjálpast að eða fleiri koma til.

Stundum er leitað út fyrir veggi skólans að efni

og stuðningi.

5. Afrakstur tíma eða vinnulotu

Veggmyndir, dagbókarfærslur, útvarpssögur,

leikþættir, bæklingar, líkön, vefir, samantektir

og annað þess háttar.

6. Efniviður og áhöld

Allur sá efniviður og búnaður sem nota þarf

við vinnu í hverjum þætti; skæri, lím, litir, blöð

og í seinni tíð myndavélar, upptökutæki, snjall-

símar, spjaldtölvur og annað þess háttar.