Skapandi skóli

Þegar talað er um fjölbreytta kennsluhætti er vísað til margvíslegra kennslu-

aðferða, skipulags af hálfu kennara og viðfangsefna nemenda.

Oft er talað

um hefðbundna kennsluhætti annars vegar og óhefðbundna, opna eða

sveigjanlega kennsluhætti hins vegar og kemur þá upp í huga flestra reyndra

kennara ákveðin mynd úr skólastarfinu; hefðbundnir kennsluhættir vísa í

námsbókatengda vinnu þar sem nemendur sitja í sætum sínum og hlusta, eða

fylla út vinnublöð og verkefnabækur, og kennarinn er uppi við töfluna að

ræða kennsluefnið eða fylgjast með verkefnavinnunni.

Þegar um sveigjanlega kennsluhætti er að ræða má sjá fyrir sér nemendur

víðs vegar um kennslurýmið, jafnvel að fást við mismunandi viðfangsefni og

kennara sem gengur á milli og aðstoðar þar sem þarf. Allt skipulag kann að

virðast laust í reipunum og erfitt getur verið að koma auga á viðfangsefni

kennslustundarinnar í fljótu bragði. Engu að síður grundvallast árangur af

sveigjanlegum kennsluháttum á því að undir liggi gott skipulag. Viðfangsefn-

in þurfa að vera skýr og markmiðin ljós. Vinnuna má hins vegar nálgast á

marga vegu og aðferðir geta tekið mið af þörfum, getu og áhuga einstakling-

anna sem fást við viðfangsefnin.

Hugtakið kennsluaðferð hefur stundum verið skilgreint sem „það skipulag

sem kennarinn hefur á kennslu sinni, samskiptum við nemendur, viðfangs-

efnum og námsefni í því skyni að nemendur læri það sem að er keppt“.

Til

eru margar tegundir þekktra aðferða við skipulag náms og kennslu og má

sem dæmi nefna söguaðferðina, samvinnunám, leitarnám, lausnaleitarnám

og landnámsaðferð. Allt eru þetta aðferðir og efnistök í kennslu þar sem til-

tölulega skýrum og hnitmiðuðum vinnubrögðum er beitt og hægt er að fylgja

nokkuð skýru ferli í gegnum þau verkefni sem lagt er upp með. Aftur á móti

kjósa margir kennarar að beita sem fjölbreyttustum aðferðum og flétta þær

saman, jafnvel í einni og sömu kennslustundinni.

Í þessum kafla verður fjallað um nokkrar aðferðir sem kennarar geta beitt við

kennslu sína. Aðferðirnar eru ólíkar innbyrðis en stuðla allar að samræðu og

samvinnu meðal nemenda, gagnrýninni hugsun og skapandi vinnubrögðum.

Nefnd eru dæmi um viðfangsefni en hafa ber í huga að aðferðunum er öllum

hægt að beita í glímu við nánast öll viðfangsefni á öllum skólastigum. Aðeins

þarf að laga viðfangsefni og aðferð að þeim áherslum og því aldursstigi sem

ætlunin er að vinna með hverju sinni.

Þemu, sögurammar, samvinna og leit