52
Hlutverkaleikir og rauntengt nám
Rauntímaspunaleikur
Rauntímaspunaleikur (e.
live action role-playing game, LARP,
sbr.
larping
og
larper
) er oft kallaður LARP og hefur notið vaxandi vinsælda. Þátttakendur taka
sig saman um að leika og sviðsetja tiltekna lífshætti eða viðburði, stundum með
áherslu á leik og stundum yfirbragð og leikræna tjáningu. Sem dæmi má nefna
áhugafólk sem setur sig í stellingar víkinga og hefur til dæmis borið uppi Vík-
ingahátíðina í Hafnarfirði en hún hefur verið haldin ár hvert frá miðjum tíunda
áratug síðustu aldar.
Í rauntímaspunaleik tileinka nemendur sér þekktar persónur, til dæmis úr efni
sem verið er að vinna með í bókmenntum og sögukennslu, og leika þá atburði sem
fjallað er um. Hér væri upplagt fyrir samfélagsfræðikennara á unglingastigi að
nýta sér sögusvið þeirra Íslendingasagna sem verið er að vinna með í skólanum,
svo sem Brennu-Njálssögu og setja upp hlutverkaleik þar sem hver nemandi er í
hlutverki ákveðinnar persónu, hvort heldur um er að ræða burðarpersónur eins
og Gunnar á Hlíðarenda og Njál á Bergþórshvoli, Hallgerði langbrók og Bergþóru,
eða vinnuhjú, börn og aðra sem við sögu gætu komið í þeim þáttum verksins sem
teknir væru fyrir.
Í svona vinnu er mikilvægt að nota búninga og aðra fylgihluti og jafnvel umhverfi,
sem hjálpar nemendum sem best að lifa sig inn í söguna. Þannig væri uppsetning
á Njálsbrennu, aðdraganda hennar og eftirleik, áhrifamest ef nemendum gæfist
kostur á að vera úti í náttúrunni eða áhugaverðu manngerðu umhverfi á stað sem
hentað gæti sem sögusvið brennunnar. Auk þess felst mikill lærdómur í því að
skoða hvers konar fatnaður, amboð og vopn voru notuð á þeim tíma sem sagan
gerist og útvega eða búa til eitthvað sem líkist því sem best áður en sjálfur leik-
urinn hefst. Gaman er að taka upp kvikmyndabrot af þeirri vinnu sem fram fer í
aðdraganda sjálfs spunaleiksins, jafnvel ræða við valda þátttakendur og taka upp
leikinn sjálfan svo hópurinn geti rifjað upp undirbúning að leiknum, horft á leik-
inn og farið yfir reynsluna af honum að leik loknum.
Það fer eftir ýmsu hversu vel spunaleikur semþessi hentarmismunandi greinasvið-
um og aldursstigum en óhætt er að segja að skemmtilegt og lærdómsríkt er að
vinna með ýmsa námsþætti í lífsleikni, landafræði og sögu á þennan hátt. Vinna
mætti með íslensku eða erlend tungumál, textílmennt og smíði, myndmennt, tón-
list, íþróttir, dans og jafnvel matargerð allt eftir áherslum og viðfangsefnum.




