44-45 / 83
44
45
Námsgagnastofnum 2015
–
07011
EÐLIS- OG STJÖRNUFRÆÐI
3
Efni kaflans
3.1
Hitastig.
3.2
Varmaorka.
3.3
Áhrif varmaorku á efni.
3.4
Flutningur varmaorku.
3.5
Eðlisvarmi – sum efni hitna meira
en önnur.
3.6
Hitastig er mælikvarði á hreyfingu
sameinda.
Hitastig og varmaorka
Markmið
Nemandi á að
… læra að nota hugtakið hitastig
… geta mælt hitastig með hitamæli
… þekkja muninn á hitastigi og varmaorku
… vita hvernig við íslendingar nýtum jarðvarma
… vita hvernig varmaorka flyst á milli staða
… kunna að nota hugtakið eðlisvarmi
… vita að hitastig er háð hreyfingu sameinda
Hitastig
Hitastig er hugtak sem lýsir því hversu heitur eða kaldur hlutur er.
Hitastig tengist þeirri orku sem býr í viðkomandi efni eða hlut.
Hvað er það fyrsta sem kemur í hugann þegar orðið hitastig er nefnt? Er
það kannski veðrið úti eða ef til vill heitt og kalt vatn? Oft er hitastigið
gefið upp í tölum, til dæmis að hitastigið úti sé 15 °C.Hvernig ætli sé best
að mæla hitastig vatns eða hitastigið úti? Getum við til dæmis ákvarðað
hitastig vatns með því að stinga fingri í það eða þurfum við nákvæmari
aðferðir? Á myndinni eru fjórir vinir að ræða um hita vatns og hvort
hægt sé að nota mannslíkamann til að meta hitastigið nákvæmlega.
3.1
Hvort er betra að setja
gosið út á pall þegar
það eru 5 °C útivið eða
í 5 °C heitan læk sem
rennur við bústaðinn?
Hvers vegna?
Kalt í veðri.
Ætli gott sé að mæla hita
og kulda vatns með
fingrunum?
Maður finnur að minnsta kosti muninn
á heitu og köldu vatni með þeim.
Ég held að
fingurnir séu
góður
hitamælir.
Notum
heldur
hitamæli,
þeir eru
nákvæmari.