Ísland, hér búum við - Kennsluleiðbeiningar

41 Ísland, hér búum við | Kennsluleiðbeiningar | © Menntamálastofnun 2019 | 7665 Vesturland Bls. 46–49 ÁÐUR EN VINNA HEFST, UMRÆÐUR OG KVEIKJUR • Hvað þekkja nemendur í þessum landshluta? Skrá niður allt sem nemendum dettur í hug. • Hellarnir Víðgemlir og Surtshellir – Búið er að stofna geopark í kringum Húsafell. Hugtakið Geopark er skilgreind af alþjóðlegum samtökum Geoparka sem nefnast Global Geoparks Network og starfa þau undir verndarvæng UNESCO. Um 100 geoparkar eru aðilar að samtökunum í dag, þ.e. svæði svæði sem innihalda merkilegar jarðminjar og koma þeim á framfæri. • Hvað vita nemendur um Snorra Sturluson í Reykholti? • Koma geimverur á Snæfellsjökul? Íslendingar fóru á jökulinn til að taka á móti geimverunum um árið. ÚTILISTAVERK • Brák er listaverk uppi á háu holti við Brákarsund í Borgarnesi eftir Bjarna Þór Bjarnason. Það er helgað ambáttinni Þorgerði Brák, fóstru Egils Skallagrímssonar. • Grettistak við Dvalarheimilið Höfða á Akranesi er verk eftir Magnús Tómasson (f. 1943). • Grásleppukarlar í Kalmansvík við Akranes er listaverk eftir Jón Pétursson. Jón (1935–2010). FRÓÐLEIKSKORN Eiríksstaðir í Haukadal Á Eiríksstöðum í Haukadal í Dölum bjó Eiríkur, kallaður „rauði“, kona hans Þjóðhildur og börn þeirra. Eiríki gekk illa að lynda við aðra menn og eftir að hafa verið dæmdur sekur fyrir vígaferli var hann gerður útlægur. Það var því árið 982 að talið er, að Eiríkur sigldi í vestur frá Íslandi þar sem fréttst hafði af landi. Hann sneri aftur til Íslands og sagði miklar sögur af þessu nýfundna landi sem hann nefndi Grænland. Aftur hélt hann til Grænlands með fjölda manna og stofnaði tvær nýlendur. Sjálfur settist Eiríkur þar að og reisti stórbýlið Bröttuhlíð fyrir sig og sína. Sonur hans var Leifur heppni sem er talinn vera fyrsti Evrópumaðurinn sem kom til meginlands Norður-Ameríku. Leyndardómar Snæfellsjökuls Leyndardómar jökulsins hafa orðið mörgum yrkisefni. Ein frægasta sagan um jökulinn er Leyndardómar Snæfellsjökuls eftir franska rithöfundinn Jules Verne frá árinu 1864. Sagan fjallar um Lidenbrock prófessor og föruneyti hans sem ferðast niður um op á jöklinum og að miðju jarðar. Á leiðinni lenda þeir að sjálfsögðu í mörgum ævintýrum. Margar þjóðsögur eru til um Snæfellsjökul og öldum saman þorði enginn að ganga á jökulinn. Ein þjóðsagan er um Bárð Snæfellsás. Bárður var af risakyni í föðurætt en tröllakyni í móðurætt og því ansi stór. Sagt er að hann hafi horfið inn í jökulinn, gerst landvættur og reynst mörgum á nesinu hinn mesti bjargvættur.